Historia cudownego obrazu i kultu Matki Boskiej Płonkowskiej

Obraz Wniebowzięcia Matki Bożej, który znajduje się w kościele w Płonce, ofiarował w 1658 r. parafianin Bartłomiej Roszkowski. Twórcą obrazu jest malarz Teodor Łosicki. W 1673 r. przy obrazie Matki Bożej zaczęły dziać się dziwne wydarzenia, które dały początek szczególnemu kultowi Matki Boskiej Płonkowskiej. Dokumenty komisyjnych badań kościelnych z tego czasu podają, że w Płonce u jednego z bogatszych rolników służyła córka biednej wdowy Katarzyna Roszkowska. W dniu świątecznym 5 sierpnia, Matki Bożej Śnieżnej, Katarzyna zajęta ciężką pracą w sieni domu chlebodawców ujrzała nagle dziwną postać niewiasty „niezwykłej piękności”.
Skierowała ona do dziewczyny słowa: „Dlaczego dziś pracujesz i dlaczego pracowałaś w dniu świątecznym świętego Piotra w okowach?”. Wezwanie do uszanowania dnia świętego jest tu bardzo wyraźne poparte żądaniem oddalenia się z domu, w którym nie szanuje się przykazania o święceniu dni świętych. Katarzyna, wystraszona możliwością utracenia pracy, nie chciała spełnić polecenia. Z tej racji „dziwna pani” zapowiedziała jej czasową utratę wzroku i mowy. „Ukarana miała być twoja pani, a nie ty i dlatego wzrok przywrócony ci będzie”. Zapowiedź spełnia się ostatecznie w dniu św. Wawrzyńca 10 sierpnia, kiedy to Katarzyna modliła się wraz z matką przed obrazem Matki Bożej w kaplicy w kościele w Płonce. Drugie ukazanie się tej samej „niezwykłej niewiasty” miało miejsce w rodzinnym domu Katarzyny w dniu podwyższenia św. Krzyża 14 września tego samego roku. Pani owa trzymała w jednej ręce krzyż, a w drugiej książeczkę i upomniała dziewczynę, zapowiadając nowe doświadczenia, ponieważ nie przekazała księdzu proboszczowi poleceń, danych podczas pierwszego objawienia. Po tym widzeniu Katarzyna zrelacjonowała księdzu treść objawień. Pani wyraźnie wzywała do pokuty, szanowania dni świątecznych i zachowania postu. Życzeniem „niezwykłej pani” było też, aby modlono się przed obrazem Wniebowzięcia Matki Bożej znajdującym się w kościele w Płonce. Wkrótce nadeszły inne niezwykłe wydarzenia. Przy obrazie Matki Bożej widziano jasność, słyszano bicie dzwonów, a ludzie zaczęli otrzymywać cudowne uzdrowienia oraz inne łaski Boże. Wieść o objawieniach oraz niezwykłych wydarzeniach szybko się rozeszła. Do Płonki zaczęli przybywać pielgrzymi z różnych stron Polski, Rusi, Litwy, Prus. Notowano liczne uzdrowienia. Do zbadania występujących w Płonce cudów powołana została specjalna komisja, która przesłuchała 22 osoby. Wszystkie zeznania świadków spisano w 46 protokołach. Niektórzy byli świadkami kilku cudownych zdarzeń. Wszystkie akta śledcze przekazano biskupowi Stanisławowi Dąmbskiemu, który dekretem z 27 marca 1679 r. potwierdził wiarygodność objawień i otrzymanych łask i zezwolił na publiczny kult przy obrazie Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. 30 czerwca 1985 r. odbyła się uroczystość koronacji obrazu Matki Boskiej Płonkowskiej Królowej Młodzieży koroną poświęconą w Rzymie przez Papieża Jana Pawła II. Koronę skradziono w 1989 r. Rok później dokonano rekoronacji obrazu.